To jak się zabrać do rozwijania słuchu fonemowego?

Można na wiele sposobów i przy wielu okazjach:

1. Zabawy słuchowe.

Im większe trudności, albo mniejsze dziecko, tym trudniej pracować na materiale głoskowym. Wtedy najlepiej sprawdzą się zabawy związane z wysłuchiwaniem rożnych odgłosów.
Pole do popisu jest szerokie – można wysłuchiwać odgłosy zza okna, rozróżniać głosy domowników przy zasłoniętych oczach albo posłużyć się zasobami internetowymi. 
Ale uwaga, niektóre mogą być trudne, można najpierw obejrzeć z dzieckiem filmiki i zapoznać je 
z dźwiękami.

https://www.youtube.com/watch?v=So2fgFBvc0g https://www.youtube.com/watch?v=hNSYN4ZHMOU&t=55s 

Można wziąć kilka przedmiotów, zapoznać dziecko z wydawanym przez nie dźwiękami, 
a następnie polecić dziecku odgadywać, co to jest, gdy ma zasłonięte oczy.
Np. pinezki w pudełku, kredki w pojemniku, słoik z solą, monety w woreczku itp. 
Przy tej okazji dzieci lubią same wymyślać kolejne dźwięki.
Jeżeli przy okazji kolejnych zabaw polecimy dziecku, by udzieliło odpowiedzi po wysłuchaniu wszystkich trzech (czterech itp. - w zależności od możliwości percepcyjnych dziecka) dźwięków, to przy tej okazji stymulujemy jednocześnie słuchową pamięć słowną. 

2. Rytmiczne:

	Wystukiwanie różnych rytmów, powtarzanie układów klaśnięć i stuknięć dłońmi o powierzchnie, to też ważne ćwiczenia. Bawi tu element rywalizacji. Zrób jak ja! Powtórz tak samo!

Warto z czasem włączać kombinacje typu szybko- wolno.
Z młodszymi dziećmi sprawdzą się też rymowanki rytmiczne, które można wyklaskiwać.

https://www.youtube.com/watch?v=E-T3S0gIg30 
https://www.youtube.com/watch?v=6vczVzZ0FMg 
https://www.youtube.com/watch?v=nNlRc_1E794 

3. Zabawy pamięciowe:

Ważnym elementem rozwijania słuchu fonemowego jest wspomniana już słuchowa pamięć słowna. 
Jej rozwój wspomaga zabawa słowna, która sprawdza się w każdych okolicznościach, bo nie trzeba do niej żadnych pomocy:
Uczestnicy zabawy mają za zadanie podawać w ustalonej kolejności słowo, które im przyjdzie 
na myśl - nie musi być ono powiązane z poprzednimi. Ważne, by każdy uczestnik najpierw powtórzył słowa, które już padły.
Np.:
Uczestnik 1: piłka
Uczestnik 2: piłka, motor;
Uczestnik 3: piłka, motor, zima;
Uczestnik 1: piłka, motor, zima, bałwan;
Uczestnik 2: piłka, motor, zima, bałwan, marchewka, ….

U mnie na zajęciach uczniowie klas II dochodzą bez pomyłki do 20 elementów i świetnie się przy tym bawią konkurując w zapamiętywaniu, ale też w wymyślaniu kolejnych słów :) .

Podobnie można się bawić wykorzystując obrazki. Można tu wykorzystać karty do gry w Piotrusia, czy Memory (Pamięć).
Rozkładamy na stole obrazki w dowolnej kolejności i podajemy słowną instrukcję, jak mają być uporządkowane. Warto tę instrukcję powtórzyć. Drugi uczestnik może zacząć je układać dopiero po zakończeniu powtarzania, np.:

                                          

Uczestnik 1: kot, pies, królik, koza …..  kot, pies, królik, koza
Uczestnik 2:

Dl młodszych uczestników ważne są proste słowa. Dla starszych i wprawionych można zwiększyć ilość elementów. Mnie udawało się na zajęciach dojść z niektórymi do dziesięciu – ale wtedy warto zapisać sobie kolejność na kartce :)
Przydatne są tez obrazki z dużych układanek typu Memory – jest ich wiele, ale też można układać je jak w grze MasterMind: prowadzący układa swój zestaw w ukryciu i podaje uczestnikowi takie same obrazki do ułożenia.

4. Zabawy bazujące na głoskach:

Tu mamy bogaty repertuar, w zależności od możliwości dziecka.
Najpopularniejszą, ale też bardzo lubianą zabawą jest wyszukiwanie słów, które rozpoczynają się głoską, którą słychać na końcu poprzedniego słowa, np.:

Uczestnik 1: motyl
Uczestnik 2: lampa
Uczestnik 3: aktor
Uczestnik 1: rakieta
Uczestnik 2: album … itd.

Warto wcześniej ustalić, że nie dajemy słów kończących się na głoskę [y], bo w języku polskim nie ma słów, które tą głoską się rozpoczynają. Dzieci często posiłkują się słowami „yeti, ypsilon”, ale tu też mamy ograniczony repertuar. 
Ze starszymi dziećmi można bawić się w dawanie fantów, gdy na końcu ich słowa znajdzie się głoska, na którą nie ma słowa, albo gdy dane słowo się powtórzy. Przy wykupowaniu takich fantów jest wiele zabawy.

Jeżeli dziecko ma jeszcze kłopot z tą zabawą, warto po prostu bawić się w wyszukiwanie słów rozpoczynających się daną głoską. 
Lubianą przez dzieci wersją tego ćwiczenia jest zabawa w „ Zakupy”.
Prowadzący podaje wstęp:

Jedziesz na zakupy do: (tu podajemy nazwę miasta), co możesz kupić? (uczestnicy muszą podać po trzy przykłady rzeczy, które kupią. Ważne, by każda z tych rzeczy zaczynała się głoską, którą rozpoczyna się nazwa danego miasta), np:

Uczestnik 1: Jedziesz na zakupy do Krakowa, co możesz kupić?
Uczestnik 2: kredki, książkę, kalosze;

Od inwencji uczestników zależy, czy jedna osoba podaje nazwy miasta, czy robią to wszyscy uczestnicy po kolei.

Kolejne wersje tych zabaw i pomysły na jeszcze inne zależą tylko od inwencji uczestników.
Życzę udanej zabawy :)